1. Apa Itu Saman Sivil?

Secara mudahnya, saman sivil di Malaysia ialah tindakan undang-undang melalui mahkamah yang dimulakan oleh satu pihak bagi menentukan liabiliti atau tanggungjawab pihak yang lain dalam sesuatu pelanggaran atau pertikaian hak.

Secara umum, tindakan melalui mahkamah yang tidak melibatkan pendakwaan jenayah atau prosiding Syariah berada dalam lingkungan undang-undang sivil. Walau bagaimanapun, prosedur, mahkamah yang berbidang kuasa dan remedi yang tersedia bergantung pada sifat tuntutan tersebut.

2. Apakah Contoh Saman Sivil?

Tindakan sivil merangkumi bidang undang-undang yang sangat luas dan bercabang. Contoh saman sivil yang kerap kita dengar termasuk saman tuntutan hutang, saman kerana pelanggaran kontrak dan tuntutan tort yang meliputi kecuaian, fitnah, pencerobohan tanah serta pelbagai pertikaian lain.

Dalam amalan, terdapat peguam yang mengendalikan pelbagai jenis saman sivil di bawah litigasi umum (general litigation). Terdapat juga peguam yang memilih untuk memberi tumpuan kepada bidang tertentu, contohnya kes fitnah, kecuaian perubatan, pertikaian kontrak atau tuntutan pembinaan.

3. Apakah Proses Lazim Saman Sivil di Malaysia?

4. Adakah Saman Sivil Lazimnya Bermula Dengan Notis Tuntutan?

Menjadi kelaziman untuk sesuatu saman sivil didahului dengan Notis Tuntutan. Notis Tuntutan ialah dokumen berbentuk surat yang dikeluarkan dan dihantar oleh peguam yang mewakili pihak yang ingin membuat tuntutan kepada pihak yang hendak dituntut atau disaman.

Walau bagaimanapun, secara umum tiada kewajipan bahawa Notis Tuntutan mesti dikeluarkan bagi setiap saman sivil. Kewajipan tersebut mungkin timbul daripada kontrak, statut atau keadaan tertentu. Notis ini tetap penting sebagai langkah awal untuk menerangkan tuntutan dan membuka ruang penyelesaian sebelum kes dibawa ke mahkamah.

Sekiranya Notis Tuntutan tidak menerima tindak balas yang positif dalam tempoh yang diberikan, pihak yang membuat tuntutan mempunyai pilihan untuk meneruskan tindakan saman, tertakluk kepada kekuatan bukti, kos, had masa dan strategi kes.

5. Bagaimanakah Saman Sivil Dimulakan di Mahkamah?

Peguam akan menyediakan dokumen yang dikenali sebagai Writ Saman dan Pernyataan Tuntutan atau Saman Pemula dan Afidavit Sokongan, bergantung pada jenis kes yang ingin dimulakan. 

Secara ringkas, Writ Saman lazimnya digunakan apabila terdapat pertikaian fakta yang ketara, manakala Saman Pemula lebih sesuai bagi perkara yang tertumpu kepada persoalan undang-undang, dokumen atau apabila penggunaannya ditetapkan oleh undang-undang.

Dokumen-dokumen ini seterusnya akan diserahkan kepada pihak yang disaman, yang dikenali sebagai Defendan bagi tindakan Writ atau lazimnya Responden bagi permohonan tertentu, bergantung pada jenis prosiding yang dimulakan.

Defendan bagi tindakan Writ atau Responden bagi Saman Pemula perlu meneliti dokumen yang diterima dan mengambil tindakan dalam tempoh yang ditetapkan. Mereka boleh mendapatkan nasihat serta melantik peguam untuk menjawab atau mencabar tuntutan tersebut.

6. Apa Berlaku Selepas Dokumen Mahkamah Diserahkan?

Bagi tindakan Writ, pihak-pihak lazimnya akan memfailkan pliding seperti Pembelaan, Tuntutan Balas dan Jawapan jika berkenaan. Bagi Saman Pemula, pertukaran afidavit biasanya menjadi asas utama pembuktian. 

Mahkamah juga boleh memberikan arahan pengurusan kes, menetapkan garis masa pemfailan dokumen dan menggalakkan pihak-pihak meneliti kemungkinan penyelesaian.

7. Bagaimanakah Saman Sivil Berakhir Dengan Penghakiman atau Perintah?

Jika kes tidak diselesaikan atau ditamatkan lebih awal, tindakan Writ lazimnya boleh diteruskan ke Bicara Penuh, manakala Saman Pemula diputuskan melalui pendengaran yang pada kebiasaannya berasaskan afidavit, dokumen dan hujahan. Mahkamah seterusnya akan menentukan sama ada tuntutan atau permohonan dibenarkan atau ditolak dan memberikan Penghakiman atau Perintah yang bersesuaian.

Untuk mengetahui lebih lanjut tentang proses Bicara Penuh, baca Proses Bicara di Mahkamah.

8. Apa Perlu Dinilai Sebelum Memfailkan Saman Sivil?

Sebelum memfailkan saman, pihak yang menuntut perlu menilai lebih daripada persoalan sama ada dirinya “betul” atau “salah”. Antara perkara utama ialah sama ada terdapat dokumen dan saksi yang mencukupi, sama ada pihak yang hendak disaman dikenal pasti dengan tepat, sama ada tindakan masih dalam tempoh had, mahkamah mana yang mempunyai bidang kuasa, apakah remedi yang benar-benar diperlukan dan sama ada penghakiman kelak berpotensi untuk dikuatkuasakan.

Tindakan mahkamah juga melibatkan kos, masa dan risiko diperintahkan membayar kos pihak lawan jika tuntutan gagal. Oleh itu, kekuatan undang-undang, nilai tuntutan dan hasil komersial yang realistik perlu dinilai bersama-sama.

9. Apa Perlu Dibuat Selepas Menerima Saman Sivil?

Jangan abaikan Writ Saman, Pernyataan Tuntutan, Saman Pemula atau Afidavit Sokongan yang telah diserahkan. Catat tarikh penerimaan, simpan semua dokumen, semak tuntutan yang dibuat dan dapatkan nasihat dengan segera. Kegagalan memasukkan kehadiran, memfailkan pembelaan atau menjawab afidavit dalam tempoh yang ditetapkan boleh membuka ruang kepada pihak lawan untuk mendapatkan penghakiman atau perintah tanpa pembelaan anda dipertimbangkan sepenuhnya.

Sekiranya anda telah disaman, anda juga boleh mendapatkan penilaian ringkas dengan mengisi Borang Kes Defendan.

10. Berapa Lama dan Berapa Kos Saman Sivil?

Tiada satu tempoh atau kadar kos yang sama bagi semua saman sivil. Tempoh kes bergantung pada kerumitan isu, bilangan pihak dan saksi, jumlah dokumen, permohonan interlokutori, jadual mahkamah, kemungkinan rayuan dan sama ada penyelesaian boleh dicapai. Kos pula boleh merangkumi fi pemfailan, fi penyampaian, fi profesional peguam, perbelanjaan saksi pakar dan kos lain yang berkaitan dengan pembuktian kes.

Sebelum memulakan tindakan, minta penilaian yang realistik tentang kos, masa, risiko dan prospek pemulihan wang atau pelaksanaan perintah. Menang kes tidak semestinya bermakna wang akan diterima dengan segera sekiranya pihak yang kalah tidak mempunyai aset atau enggan mematuhi penghakiman.

Soalan Lazim Tentang Saman Sivil

Adakah Notis Tuntutan wajib sebelum memfailkan saman sivil?
Tidak bagi setiap kes. Namun, Notis Tuntutan mungkin diwajibkan oleh kontrak, statut atau keadaan tertentu. Walaupun tidak wajib, ia lazimnya berguna untuk menerangkan tuntutan dan membuka ruang penyelesaian.

Apakah perbezaan antara Writ Saman dan Saman Pemula?
Writ Saman lazimnya digunakan apabila terdapat pertikaian fakta yang ketara dan melibatkan pliding serta saksi. Saman Pemula lebih sesuai bagi perkara yang tertumpu kepada undang-undang atau dokumen dan lazimnya disokong melalui afidavit.

Berapa lama proses saman sivil?
Tiada tempoh yang sama bagi semua kes. Tempohnya bergantung pada kerumitan tuntutan, bilangan saksi dan dokumen, permohonan sampingan, jadual mahkamah, penyelesaian dan kemungkinan rayuan.

Berapa kos untuk memfailkan saman sivil?
Kos bergantung pada jenis dan nilai tuntutan, mahkamah, kerumitan bukti, fi profesional, fi pemfailan, penyampaian dokumen dan keperluan saksi pakar. Penilaian kos perlu dibuat berdasarkan fakta kes sebenar.

Adakah semua saman sivil akan melalui bicara penuh?
Tidak. Kes boleh selesai melalui rundingan, mediasi, penghakiman persetujuan, penghakiman ingkar, permohonan awal atau penarikan balik. Bicara penuh berlaku apabila isu yang dipertikaikan masih perlu diputuskan melalui keterangan.

Apa berlaku jika Defendan mengabaikan Writ Saman?
Bergantung pada jenis tuntutan dan pematuhan prosedur, Plaintif mungkin memohon penghakiman ingkar atau relief lain. Defendan sepatutnya mengambil tindakan segera selepas menerima dokumen mahkamah.

Apakah bukti yang perlu disimpan sebelum menyaman?
Simpan kontrak, invois, resit, penyata bank, surat, e-mel, mesej, gambar, rakaman, laporan, rekod penghantaran dan maklumat saksi yang berkaitan. Bukti sezaman biasanya lebih berguna daripada ingatan semata-mata.

Adakah menang saman bermakna wang akan terus diterima?
Tidak semestinya. Jika pihak yang kalah tidak membayar secara sukarela, pihak yang menang mungkin perlu memulakan proses pelaksanaan penghakiman. Keadaan aset dan kemampuan pihak lawan perlu dinilai dari awal.

_______________________

Proses saman sivil di Mahkamah Malaysia lazimnya melalui beberapa fasa penting, yang lazimnya bermula daripada fasa tuntutan sebelum saman difailkan, diikuti fasa pliding, permohonan interlokutori, pra-bicara, bicara, hujahan dan akhirnya keputusan atau penghakiman.

Halaman ini ialah hub utama untuk siri PROSES & PROSEDUR di Norhafeezlaw. Tujuannya ialah membantu pembaca memahami kedudukan sesuatu kes dalam perjalanan Mahkamah, risiko setiap fasa, dokumen yang perlu disediakan dan bila nasihat peguam wajar diperoleh.

1. Kenapa Perlu Faham Proses Saman Sivil?

Ramai orang hanya mula memberi perhatian apabila sudah menerima saman, tarikh bicara atau keputusan Mahkamah. Pada ketika itu, beberapa tempoh penting mungkin sudah berjalan.

Memahami proses saman sivil membantu seseorang membuat keputusan yang lebih teratur. Ia membantu menjawab soalan seperti bila perlu menjawab, bila perlu kumpul dokumen, bila perlu hadir ke Mahkamah dan bila perlu mempertimbangkan penyelesaian.

Dalam litigasi, kelewatan kecil boleh membawa kesan besar. Dokumen yang hilang, saksi yang tidak disediakan atau tempoh yang terlepas boleh menjejaskan kedudukan sesuatu pihak.

2. Apakah 7 Fasa Lazim Dalam Proses Mahkamah?

3. Apa Berlaku Dalam Fasa Tuntutan?

Fasa tuntutan biasanya berlaku sebelum saman difailkan. Pihak yang menuntut boleh menghantar Notis Tuntutan untuk menyatakan tuntutan, tempoh pematuhan dan kemungkinan tindakan lanjut.

Fasa ini sesuai untuk menilai dokumen, menimbang rundingan dan mengelakkan tindakan Mahkamah jika penyelesaian munasabah boleh dicapai.

Baca artikel penuh: Aturan Proses Mahkamah - Fasa Tuntutan

4. Apa Berlaku Dalam Fasa Pliding?

Fasa pliding bermula apabila tindakan Mahkamah difailkan dan pihak-pihak menetapkan asas tuntutan serta pembelaan melalui dokumen Mahkamah.

Dokumen penting boleh termasuk Writ Saman, Pernyataan Tuntutan, Memorandum Kehadiran, Pembelaan, Tuntutan Balas dan Jawapan Kepada Pembelaan.

Baca artikel penuh: Aturan Proses Mahkamah - Fasa Pliding

5. Apa Berlaku Dalam Fasa Interlokutori?

Permohonan interlokutori ialah permohonan sampingan sebelum keputusan akhir. Ia boleh melibatkan permohonan pindaan, discovery, striking out, injunksi atau permohonan prosedur lain.

Tidak semua kes mempunyai fasa interlokutori yang besar. Ia bergantung kepada isu, strategi dan keperluan prosiding.

Baca artikel penuh: Permohonan Interlokutori Dalam Saman Sivil

6. Apa Berlaku Dalam Fasa Pra-Bicara?

Fasa pra-bicara ialah peringkat penyusunan kes sebelum bicara. Pihak-pihak biasanya menyediakan ikatan dokumen, senarai saksi, isu untuk dibicarakan dan fakta yang dipersetujui.

Fasa ini penting kerana kelemahan dokumen dan saksi biasanya akan memberi kesan langsung semasa perbicaraan.

Baca artikel penuh: Aturan Proses Mahkamah - Fasa Pra-Bicara

7. Apa Berlaku Dalam Fasa Bicara?

Fasa bicara ialah peringkat saksi memberi keterangan. Saksi biasanya melalui pemeriksaan utama, pemeriksaan balas dan pemeriksaan semula.

Pada fasa ini, dokumen dan keterangan diuji. Saksi yang tidak bersedia atau dokumen yang tidak lengkap boleh melemahkan kes.

Baca artikel penuh: Aturan Proses Mahkamah - Fasa Bicara

8. Apa Berlaku Dalam Fasa Hujahan?

Selepas bicara selesai, peguam biasanya menyediakan hujahan. Hujahan menyusun bukti, nota prosiding, undang-undang dan authorities untuk membantu Mahkamah membuat keputusan.

Hujahan bukan bukti baru. Ia hanya menjelaskan bagaimana bukti yang telah dikemukakan patut dinilai oleh Mahkamah.

Baca artikel penuh: Aturan Proses Mahkamah - Fasa Hujahan

9. Apa Berlaku Dalam Fasa Keputusan?

Fasa keputusan ialah peringkat Mahkamah memberikan penghakiman. Keputusan boleh membenarkan tuntutan, menolak tuntutan, membenarkan sebahagian tuntutan atau membuat perintah lain yang sesuai.

Selepas keputusan, pihak-pihak perlu menilai kos, rayuan, stay dan pelaksanaan penghakiman. Menang kes tidak semestinya bermaksud wang diterima secara automatik.

Baca artikel penuh: Aturan Proses Mahkamah - Fasa Keputusan

10. Apa Dokumen Yang Perlu Disediakan?

Dokumen yang perlu disediakan bergantung kepada jenis pertikaian. Namun, beberapa dokumen asas biasanya penting dalam kebanyakan kes sivil.

• Kronologi ringkas untuk menunjukkan aliran peristiwa mengikut tarikh.
• Kontrak, surat lantikan atau perjanjian untuk membuktikan hubungan undang-undang.
• Invoice, resit, penyata akaun atau bukti bayaran untuk isu jumlah dan pembayaran.
• WhatsApp, emel dan surat-menyurat untuk menunjukkan rundingan, arahan, pengakuan atau bantahan.
• Gambar, laporan, dokumen teknikal atau rekod kejadian untuk menyokong fakta yang dipertikaikan.
• Dokumen Mahkamah seperti Writ Saman, Pernyataan Tuntutan, Pembelaan, perintah dan alasan penghakiman jika kes sudah berjalan.

Soalan Lazim Tentang Proses Saman Sivil

Adakah semua kes sivil melalui semua tujuh fasa ini?
Tidak semestinya. Ada kes selesai selepas Notis Tuntutan, ada kes selesai melalui penghakiman persetujuan, dan ada kes tidak memerlukan permohonan interlokutori yang besar. Fasa sebenar bergantung kepada fakta dan arahan Mahkamah.

Berapa lama proses saman sivil biasanya mengambil masa?
Tempohnya berbeza mengikut Mahkamah, jenis kes, bilangan pihak, jumlah dokumen, saksi, permohonan interlokutori dan kesediaan pihak-pihak. Ada kes selesai awal, ada kes mengambil masa lebih lama.

Adakah menerima Notis Tuntutan bermaksud saya sudah disaman?
Tidak. Notis Tuntutan biasanya berlaku sebelum saman difailkan. Namun, ia tidak patut diabaikan kerana pihak yang menuntut mungkin meneruskan tindakan Mahkamah jika tiada penyelesaian.

Apa perlu dibuat jika saya menerima Writ Saman?
Catat tarikh serahan, baca dokumen dengan teliti, kumpul bukti berkaitan dan dapatkan nasihat segera. Tempoh prosedur boleh berjalan daripada tarikh serahan.

Bolehkah kes selesai sebelum bicara?
Boleh. Kes boleh selesai melalui rundingan, bayaran, penghakiman persetujuan atau penyelesaian lain jika pihak-pihak mencapai persetujuan yang munasabah.

Adakah menang kes bermaksud terus dapat duit?
Tidak semestinya. Jika pihak yang kalah tidak mematuhi penghakiman, pihak yang menang mungkin perlu mengambil tindakan pelaksanaan. Isu rayuan atau stay juga boleh memberi kesan kepada langkah selepas keputusan.

Bilakah masa terbaik untuk mendapatkan nasihat peguam?
Sebaiknya seawal menerima Notis Tuntutan atau Writ Saman. Nasihat awal membantu menilai risiko, dokumen, tempoh masa dan pilihan penyelesaian sebelum kedudukan menjadi lebih rumit.

_______________________

Fasa keputusan atau penghakiman ialah peringkat akhir dalam perbicaraan kes sivil. Pada peringkat ini, Mahkamah akan menilai pliding, dokumen, keterangan saksi, hujahan dan undang-undang sebelum memutuskan sama ada tuntutan dibenarkan, ditolak atau dibenarkan sebahagian.

Namun, keputusan Mahkamah bukan semestinya penamat praktikal kepada pertikaian. Selepas keputusan, pihak-pihak masih perlu memahami isu kos, rayuan, permohonan penggantungan pelaksanaan, pematuhan penghakiman dan tindakan pelaksanaan jika pihak yang kalah tidak mematuhi perintah Mahkamah.

1. Apa Maksud Fasa Keputusan Atau Penghakiman?

Fasa keputusan ialah peringkat Mahkamah memberikan keputusan terhadap tuntutan yang telah dibicarakan. Keputusan ini juga sering disebut sebagai penghakiman.

Penghakiman boleh diberikan secara lisan pada hari tertentu atau melalui alasan penghakiman bertulis. Bentuk keputusan bergantung kepada jenis kes, kerumitan isu dan arahan Mahkamah.

Bagi pihak yang menang, keputusan bukan semestinya bermaksud wang atau perintah terus diperoleh secara praktikal. Kadang-kadang masih ada isu rayuan, stay, kos atau pelaksanaan penghakiman.

2. Apa Yang Mahkamah Nilai Sebelum Memberi Keputusan?

Sebelum membuat keputusan, Mahkamah akan menilai keseluruhan bahan yang sah dikemukakan dalam kes. Ini termasuk pliding, dokumen, keterangan saksi dan hujahan pihak-pihak.

Mahkamah juga akan menilai kredibiliti saksi. Saksi yang konsisten, jelas dan disokong dokumen biasanya lebih meyakinkan berbanding saksi yang bercanggah atau tidak dapat menjelaskan fakta penting.

Dalam banyak kes sivil, dokumen kontemporari seperti kontrak, resit, WhatsApp, emel, invoice dan penyata bayaran memainkan peranan penting kerana ia boleh menyokong atau melemahkan versi saksi.

3. Apa Maksud Imbangan Kebarangkalian?

Dalam kes sivil, standard pembuktian lazimnya ialah imbangan kebarangkalian atau balance of probabilities. Maksud mudahnya ialah Mahkamah menilai versi mana yang lebih mungkin benar berdasarkan bukti.

Ia bukan standard “tiada keraguan munasabah” seperti kes jenayah. Dalam kes sivil, Mahkamah melihat keseluruhan keterangan dan menentukan pihak mana yang berjaya meyakinkan Mahkamah pada tahap yang diperlukan.

Sebab itu peguam yang berhati-hati biasanya tidak memberi jaminan kemenangan. Kekuatan kes bukan hanya bergantung kepada cerita anak guam, tetapi juga dokumen, saksi, keterangan pihak lawan dan penilaian Mahkamah.

4. Apakah Jenis Keputusan Yang Boleh Diberikan?

Keputusan Mahkamah boleh berbeza mengikut tuntutan, pembelaan, bukti dan remedi yang diminta. Tidak semua kes berakhir dengan menang penuh atau kalah penuh.

Kadang-kadang keputusan juga perlu diteliti dengan teliti kerana bahasa perintah boleh memberi kesan kepada cara pelaksanaan, rayuan atau pematuhan selepas itu.

5. Apa Maksud Kos Selepas Keputusan Mahkamah?

Kos ialah jumlah yang boleh diperintahkan oleh Mahkamah untuk dibayar oleh satu pihak kepada pihak lain berkaitan prosiding. Dalam amalan biasa, pihak yang kalah mungkin diperintahkan membayar kos kepada pihak yang menang.

Namun, kos bukan semestinya sama dengan semua bayaran guaman sebenar yang dibayar oleh anak guam kepada peguamnya. Jumlah kos bergantung kepada budi bicara Mahkamah dan keadaan kes.

Mahkamah boleh mengambil kira perkara seperti tingkah laku pihak-pihak, kerumitan kes, kejayaan sebahagian, kelewatan, keperluan permohonan dan faktor lain yang relevan.

6. Bolehkah Keputusan Mahkamah Dirayu?

Pihak yang tidak berpuas hati dengan keputusan Mahkamah mungkin mempunyai hak atau ruang untuk memfailkan rayuan. Namun, tidak semua keputusan boleh dirayu dengan cara yang sama.

Laluan rayuan bergantung kepada Mahkamah yang membuat keputusan dan jenis keputusan tersebut. Keputusan Mahkamah Majistret atau Sesyen biasanya dirayu ke Mahkamah Tinggi. Keputusan Mahkamah Tinggi pula biasanya dirayu ke Mahkamah Rayuan, tertakluk kepada undang-undang dan syarat yang terpakai.

Tempoh rayuan boleh menjadi pendek dan perlu disemak segera. Jangan tunggu terlalu lama selepas keputusan kerana kelewatan boleh menjejaskan hak rayuan atau memerlukan permohonan lanjutan masa.

7. Adakah Rayuan Menghentikan Pelaksanaan Penghakiman?

Tidak semestinya. Memfailkan rayuan tidak semestinya secara automatik menghentikan pihak yang menang daripada melaksanakan penghakiman, melainkan ada perintah penggantungan pelaksanaan atau stay of execution.

Jika pihak yang kalah mahu menghalang pelaksanaan sementara rayuan berjalan, isu stay perlu dipertimbangkan segera. Permohonan ini bergantung kepada fakta, risiko, kepentingan pihak-pihak dan budi bicara Mahkamah.

Ini penting kerana ada pihak yang sangka “saya sudah rayu, jadi tidak perlu bayar atau patuh dulu”. Anggapan itu berbahaya jika tiada perintah stay yang sah.

8. Apa Berlaku Jika Pihak Kalah Tidak Mematuhi Penghakiman?

Jika pihak yang kalah tidak mematuhi penghakiman, pihak yang menang mungkin perlu mengambil tindakan pelaksanaan. Ini kerana Mahkamah tidak semestinya mengutip wang atau melaksanakan perintah secara automatik untuk pihak yang menang.

Bentuk pelaksanaan bergantung kepada jenis penghakiman. Jika melibatkan wang, tindakan boleh berkait dengan penguatkuasaan bayaran. Jika melibatkan perintah melakukan atau menghentikan sesuatu, strategi pelaksanaan mungkin berbeza.

Sebelum mengambil tindakan pelaksanaan, pihak yang menang perlu menyemak kandungan perintah, jumlah penghakiman, kos, faedah jika ada, status rayuan dan sama ada terdapat perintah stay.

9. Apa Yang Perlu Dibuat Selepas Keputusan Diberikan?

Selepas keputusan diberikan, pihak-pihak tidak patut hanya bergantung kepada ingatan tentang apa yang disebut di Mahkamah. Dapatkan atau semak perintah bertulis, minit keputusan atau alasan penghakiman jika relevan.

Pada peringkat ini, nasihat guaman perlu cepat dan praktikal. Pihak yang menang perlu tahu cara melaksanakan penghakiman. Pihak yang kalah pula perlu tahu sama ada patut patuh, runding, mohon stay atau merayu.

Soalan Lazim Tentang Keputusan Mahkamah

Adakah keputusan Mahkamah bermaksud kes sudah selesai sepenuhnya?
Tidak semestinya. Keputusan menyelesaikan isu di peringkat Mahkamah tersebut, tetapi masih mungkin timbul isu rayuan, stay, kos, pematuhan atau pelaksanaan penghakiman.

Apa maksud menang sebahagian dalam kes sivil?
Menang sebahagian bermaksud Mahkamah hanya membenarkan sebahagian tuntutan atau remedi yang diminta. Contohnya jumlah tuntutan dikurangkan atau hanya sesetengah perintah diberikan.

Adakah pihak yang menang pasti dapat semua kos guaman?
Tidak semestinya. Kos yang diperintahkan oleh Mahkamah tidak semestinya sama dengan semua bayaran guaman sebenar. Jumlah kos bergantung kepada budi bicara Mahkamah dan keadaan kes.

Bolehkah keputusan Mahkamah dirayu?
Dalam banyak keadaan, pihak yang tidak berpuas hati boleh mempertimbangkan rayuan. Namun, hak rayuan, cara rayuan dan tempoh rayuan bergantung kepada jenis keputusan dan Mahkamah yang membuat keputusan.

Berapa lama tempoh untuk memfailkan rayuan?
Tempoh rayuan perlu disemak segera berdasarkan Mahkamah, jenis keputusan dan kaedah yang terpakai. Jangan tunggu lama kerana kelewatan boleh menjejaskan hak rayuan atau memerlukan permohonan lanjutan masa.

Adakah rayuan secara automatik menghentikan penghakiman?
Tidak semestinya. Dalam banyak keadaan, rayuan tidak secara automatik menghentikan pelaksanaan penghakiman. Pihak yang mahu menangguhkan pelaksanaan mungkin perlu memohon perintah stay.

Apa boleh dibuat jika pihak yang kalah tidak bayar selepas penghakiman?
Pihak yang menang boleh mendapatkan nasihat tentang tindakan pelaksanaan penghakiman. Pilihan tindakan bergantung kepada jenis penghakiman, jumlah, aset pihak penghakiman dan status rayuan atau stay.

Apa dokumen penting selepas keputusan diberikan?
Dokumen penting termasuk perintah bertulis, alasan penghakiman jika ada, nota keputusan, pengiraan jumlah penghakiman, kos, faedah dan dokumen berkaitan rayuan atau pelaksanaan.

_______________________