WARIS-WARIS LAIN SETUJU JUAL TANAH, 1 WARIS TIDAK SETUJU. BOLEH MAHKAMAH PAKSA JUAL?

Ya, dalam keadaan tertentu Mahkamah boleh memerintahkan tanah hak milik bersama dijual walaupun seorang waris tidak bersetuju. Namun, perintah jualan tidak berlaku secara automatik. Mahkamah akan melihat fakta, pemilikan, kebuntuan, dan pilihan penyelesaian yang adil.

Isu ini lazim berlaku apabila tanah pusaka didaftarkan atas beberapa nama, tetapi seorang waris enggan menjual tanpa jalan keluar yang jelas. Rencana ini akan menerangkan kedudukan Kanun Tanah Negara dan persediaan awal sebelum memohon perintah Mahkamah.

1. Apakah Situasi Yang Selalu Berlaku?

Contohnya, lapan orang adik-beradik mewarisi sebidang tanah pertanian. Nama mereka semua telah dimasukkan dalam geran sebagai pemilik bersama.

Lima waris bersetuju tanah dijual. Mereka mahu hasil jualan dibahagikan mengikut bahagian masing-masing kerana tanah itu tidak lagi diusahakan.

Seorang waris mahu tanah itu dibiarkan sahaja. Seorang lagi mahu tanah dibahagi secara fizikal. Seorang lagi tinggal di rumah atas tanah itu.

Masalah timbul apabila tanah terlalu kecil, bentuknya tidak sesuai, atau pihak berkuasa tidak mungkin meluluskan pecah bahagi tanah tersebut.

2. Apakah Jawapan Ringkasnya?

Jawapan ringkasnya, Mahkamah boleh memerintahkan tanah dijual jika fakta menunjukkan hak milik bersama perlu ditamatkan secara adil.

Namun, Mahkamah tidak bertindak hanya kerana majoriti waris mahu menjual. Mahkamah tetap perlu melihat keadilan keseluruhan kes.

Waris yang tidak setuju masih berhak didengar. Tetapi bantahan kosong tanpa penyelesaian praktikal biasanya tidak membantu menyelesaikan kebuntuan keluarga.

3. Apa Kuasa Mahkamah Di Bawah Seksyen 145?

Seksyen 145 Kanun Tanah Negara memberi kuasa kepada Mahkamah untuk membantu menamatkan hak milik bersama dalam keadaan tertentu.

Kuasa ini boleh digunakan apabila seorang pemilik bersama tidak mahu menyertai atau memberi persetujuan kepada permohonan pecah bahagi.

Ia juga boleh digunakan apabila tanah itu tidak boleh dipecah bahagi secara sah atau praktikal menurut syarat undang-undang tanah.

Dalam keadaan sesuai, Mahkamah boleh memerintahkan tanah dijual, bahagian dipindahkan, atau permohonan pecah bahagi dianggap dibuat oleh semua pihak.

4. Adakah Mahkamah Mesti Paksa Jual?

Tidak. Mahkamah mempunyai budi bicara. Perintah jualan hanyalah satu daripada beberapa pilihan yang boleh dibuat oleh Mahkamah.

Jika tanah boleh dibahagi secara munasabah, Mahkamah mungkin menilai pilihan pecah bahagi. Jika tidak sesuai, jualan mungkin lebih praktikal.

Mahkamah juga boleh mempertimbangkan sama ada seorang waris boleh membeli bahagian waris lain dengan harga yang munasabah.

5. Apa Yang Mahkamah Akan Lihat?

Mahkamah akan melihat geran tanah, bahagian pemilikan, kategori tanah, keluasan, bentuk lot, dan sama ada tanah boleh dipecah bahagi.

Mahkamah juga akan melihat usaha rundingan. Jika sudah banyak kali berbincang tetapi gagal, itu menunjukkan wujudnya kebuntuan sebenar.

Jika ada rumah, tanaman, penyewa, atau waris yang menduduki tanah, fakta itu perlu dijelaskan dengan jujur sejak awal.

Mahkamah tidak hanya melihat siapa paling kuat membantah. Mahkamah melihat penyelesaian yang paling adil dan praktikal.

6. Apa Persediaan Sebelum Failkan Permohonan?

Pertama, dapatkan carian rasmi tanah. Dokumen ini menunjukkan siapa pemilik berdaftar, bahagian masing-masing, sekatan kepentingan, dan butiran geran.

Kedua, sediakan senarai waris atau pemilik bersama. Nyatakan siapa setuju jual, siapa tidak setuju, dan apa alasan masing-masing.

Ketiga, dapatkan anggaran nilai tanah. Laporan penilaian atau sekurang-kurangnya pandangan awal penilai boleh membantu menentukan harga munasabah.

Keempat, kumpulkan bukti rundingan. WhatsApp, surat, minit perbincangan keluarga, atau mesej penolakan boleh menunjukkan kebuntuan sebenar.

Kelima, sediakan cadangan cara jualan. Contohnya jualan terbuka, jualan melalui ejen hartanah, tender, lelongan, atau pembelian oleh waris.

7. Apakah Pilihan Selain Jual Terus?

Pilihan pertama ialah pecah bahagi. Tetapi pilihan ini hanya praktikal jika saiz, bentuk, kategori tanah, dan undang-undang tanah membenarkannya.

Pilihan kedua ialah seorang waris membeli bahagian waris lain. Ini boleh mengelakkan jualan kepada orang luar jika harga dipersetujui.

Pilihan ketiga ialah jualan terbuka. Cara ini biasanya lebih telus kerana harga boleh diuji melalui pasaran sebenar.

Pilihan keempat ialah lelongan atau tender. Ia boleh dipertimbangkan jika pihak-pihak tidak percaya kepada proses rundingan biasa.

8. Apa Risiko Jika Pertikaian Dibiarkan?

Jika pertikaian dibiarkan terlalu lama, tanah mungkin tidak dapat dimajukan, tidak dapat dijual, dan semakin sukar diurus.

Bilangan waris juga boleh bertambah apabila ada pemilik meninggal dunia. Ini menjadikan persetujuan semakin susah diperoleh pada masa hadapan.

Namun, tindakan Mahkamah juga melibatkan kos, masa, dan risiko pertikaian bertambah tegang. Sebab itu penilaian awal sangat penting.

Soalan Lazim Tentang Waris Tidak Setuju Jual Tanah

Bolehkah seorang waris menghalang tanah pusaka dijual?
Seorang waris boleh tidak bersetuju, tetapi bantahan itu tidak semestinya menghalang penyelesaian selamanya jika Mahkamah mendapati perintah tertentu adalah adil.

Adakah Mahkamah boleh paksa jual tanah?
Dalam keadaan tertentu, ya. Di bawah seksyen 145 Kanun Tanah Negara, Mahkamah boleh memerintahkan tanah dijual bagi menamatkan hak milik bersama.

Adakah semua kes akan berakhir dengan jualan tanah?
Tidak. Mahkamah boleh mempertimbangkan pilihan lain seperti pecah bahagi atau pemindahan bahagian kepada pemilik bersama yang lain.

Bagaimana jika seorang waris tinggal di atas tanah itu?
Fakta itu penting dan perlu dijelaskan. Namun, pendudukan atas tanah tidak semestinya menghalang Mahkamah daripada membuat perintah yang adil.

Adakah majoriti waris cukup untuk jual tanah?
Secara praktikal, jual beli tanah biasanya memerlukan kerjasama semua pemilik berdaftar. Jika tiada persetujuan, perintah Mahkamah mungkin diperlukan.

Apa dokumen paling penting sebelum berjumpa peguam?
Bawa geran, carian rasmi tanah, senarai pemilik, bukti rundingan, maklumat nilai tanah, dan apa-apa dokumen pusaka yang berkaitan.

Bolehkah tanah dijual kepada salah seorang waris sahaja?
Boleh dipertimbangkan jika harga, pembayaran dan kaedah pemindahan bahagian adalah jelas serta adil kepada pemilik bersama yang lain.

Adakah perlu cuba rundingan dahulu?
Ya, rundingan membantu. Jika gagal, bukti rundingan itu boleh menunjukkan bahawa kebuntuan benar-benar berlaku sebelum permohonan Mahkamah dibuat.

_______________________